FD - 'Bundel al het duurzame-energieonderzoek in één nationaal kenniscentrum'

Om duurzame energie sneller te ontwikkelen en beter betaalbaar te maken, moeten kenniscentra waar toegepast onderzoek op dat vlak plaatsvindt samen worden gevoegd tot een Nationaal Instituut voor Klimaat en Energie. Die oproep doet Jeroen van der Veer, oud-bestuursvoorzitter van Shell en president-commissaris van Philips en ING Groep in een gesprek met het FD. Van der Veer is ook vicevoorzitter van de Global Agenda Council on the Future of Oil and Gas van het World Economic Forum.

http://fd.nl/ondernemen/1159160/bundel-al-het-duurzame-energieonderzoek-in-een-nationaal-kenniscentrum

'Bundel al het duurzame-energieonderzoek in één nationaal kenniscentrum'

Om duurzame energie sneller te ontwikkelen en beter betaalbaar te maken, moeten kenniscentra waar toegepast onderzoek op dat vlak plaatsvindt samen worden gevoegd tot een Nationaal Instituut voor Klimaat en Energie. Die oproep doet Jeroen van der Veer, oud-bestuursvoorzitter van Shell en president-commissaris van Philips en ING Groep in een gesprek met het FD. Van der Veer is ook vicevoorzitter van de Global Agenda Council on the Future of Oil and Gas van het World Economic Forum.

De huidige instituten die toegepast onderzoek doen naar duurzame energie zijn meer dan 40 jaar oud. 'De agenda is verouderd en het onderzoek is te gefragmenteerd', zegt Van der Veer. Die kennisinfrastructuur past volgens hem niet meer bij de huidige klimaatambities van Nederland, 'zoals windmolens op zee, energieneutrale kantoren en huizen, ondergrondse netwerken voor restwarmte en veel auto’s die rijden op elektriciteit, waterstof of biobrandstof'.

Tenzij er een forse versnelling plaatsvindt in het onderzoek naar- en de toepassing van oude en nieuwe vormen van duurzame energie blijven de Nederlandse ambities 'een hele dure toekomst', meent Van der Veer. Nederland heeft volgens hem de kennis op het gebied van duurzame energie in huis, 'maar de kennisinfrastructuur voor betaalbare alternatieve energie moet beter'.

Om duurzame energie sneller te ontwikkelen en beter betaalbaar te maken, moeten kenniscentra waar toegepast onderzoek op dat vlak plaatsvindt samen worden gevoegd tot een Nationaal Instituut voor Klimaat en Energie. Die oproep doet Jeroen van der Veer, oud-bestuursvoorzitter van Shell en president-commissaris van Philips en ING Groep in een gesprek met het FD. Van der Veer is ook vicevoorzitter van de Global Agenda Council on the Future of Oil and Gas van het World Economic Forum.

De huidige instituten die toegepast onderzoek doen naar duurzame energie zijn meer dan 40 jaar oud. 'De agenda is verouderd en het onderzoek is te gefragmenteerd', zegt Van der Veer. Die kennisinfrastructuur past volgens hem niet meer bij de huidige klimaatambities van Nederland, 'zoals windmolens op zee, energieneutrale kantoren en huizen, ondergrondse netwerken voor restwarmte en veel auto’s die rijden op elektriciteit, waterstof of biobrandstof'.

Tenzij er een forse versnelling plaatsvindt in het onderzoek naar- en de toepassing van oude en nieuwe vormen van duurzame energie blijven de Nederlandse ambities 'een hele dure toekomst', meent Van der Veer. Nederland heeft volgens hem de kennis op het gebied van duurzame energie in huis, 'maar de kennisinfrastructuur voor betaalbare alternatieve energie moet beter'.

Dong Energy

Dinsdag werd bekend dat het Deense energiebedrijf Dong Energy tegen veel lager dan verwachte kosten (8,7 eurocent per kilowattuur) grote windparken gaat aanleggen voor de Zeeuwse kust. Maar volgens Van der Veer moeten de kosten nog veel verder omlaag om zonder subsidies te kunnen concurreren met huidige prijzen voor elektriciteit. '8,7 cent is nog steeds duurder dan andere vormen van energie. En als het niet waait heb je back-up nodig. De kosten daarvan zou je in feite ook moeten meenemen in die berekening.'

Financiering voor het nieuwe instituut moet volgens Van der Veer komen uit een bundeling van publiek en privaat geld. Hij wil geen bedragen noemen, 'maar voor een dubbeltje kunnen we niet op de eerste rang zitten', zegt hij. 'Er is een aanzienlijk grotere publieke investering nodig dan nu het geval is.'

Hij vindt het geen bezwaar dat grote energiemultinationals als Shell en Vattenfall mee gaan profiteren van die publieke investering. 'Het is in het belang van de burger dat duurzame energie sneller minder afhankelijk wordt van subsidies.'

Bouw isoleren

Nederland kan volgens Van der Veer nu al veel meer doen om energie te besparen. 'Er is extra aandacht nodig om de bestaande bouw grootschalig te isoleren.' Nieuwbouwwijken niet langer een gasaansluiting geven, zoals door sommigen wordt bepleit, gaat hem een brug te ver. 'Het klinkt mooi, maar is het optimaal? Ik denk het niet.' Ook het sluiten van alle Nederlandse kolencentrales ziet Van der Veer niet zitten. 'Waarom zou je in Nederland moderne kolencentrales sluiten die qua CO2-uitstoot beter zijn dan nieuwe centrales in China?'

Olie en gas blijven volgens Van der Veer nog decennia een rol spelen in de wereldwijde energiemix. 'Politici hebben de neiging te optimistisch te zijn als het gaat om de energietransitie en het bedrijfsleven te pessimistisch. Ik denk dat de werkelijkheid ergens in het midden zit.'

Primaire energiemix

Olie maakte tien jaar geleden nog 40% uit van de totale primaire energiemix in de wereld. 'Nu is dat 31% en binnen 40 jaar is het percentage gedaald tot onder de 20, maar het marktaandeel van kolen is de afgelopen tien jaar gestegen. De kunst is om dat om te buigen naar betaalbare elektriciteit op basis van andere schonere vormen van energie.'

Het sneller kunnen afbouwen van subsidies is één beoogd effect van het bundelen van onderzoek. Bovendien zal dit volgens Van der Veer de Nederlandse industrie — met name de offshore- en baggerspecialisten — een sterke exportproduct opleveren, namelijk offshorewind.