FD - ECN en TNO voegen energieonderzoek samen

Energieonderzoekscentrum ECN, TNO en Wageningen Research gaan een aantal activiteiten samenvoegen tot twee nieuwe onderzoekscentra: één voor energie-innovatie en één voor voedselinnovatie. De nucleaire tak van ECN, die wordt afgesplitst krijgt een financiële injectie van de overheid van €40 mln voor het verwerken en afvoeren van het historisch radioactief afval. Dit heeft minister Kamp van Economische Zaken (EZ) vrijdag bekendgemaakt.

ECN en TNO voegen energieonderzoek samen

Energieonderzoekscentrum ECN, TNO en Wageningen Research gaan een aantal activiteiten samenvoegen tot twee nieuwe onderzoekscentra: één voor energie-innovatie en één voor voedselinnovatie. De nucleaire tak van ECN, die wordt afgesplitst krijgt een financiële injectie van de overheid van €40 mln voor het verwerken en afvoeren van het historisch radioactief afval. Dit heeft minister Kamp van Economische Zaken (EZ) vrijdag bekendgemaakt.

'Mondiaal aanzien'

‘Sterke kennisinstituten zijn een basisvoorwaarde voor een gezonde kenniseconomie. Nederland beschikt over kennisinstituten die op mondiaal niveau aanzien genieten. Door hun kracht en kennis te bundelen, kunnen deze organisaties met meer focus en efficiëntie werken. Daardoor worden ze nog aantrekkelijker als partner voor het (inter)nationale bedrijfsleven om gezamenlijk te investeren in onderzoek en ontwikkeling. Dat levert ons kennis, banen en inkomsten op’, aldus Kamp.

Het duurzame energieonderzoek van Stichting Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) naar bijvoorbeeld zonne- en windenergie en energiebesparing wordt ondergebracht bij de energiepoot van TNO. Dit leidt volgens de minister tot meer focus en samenhang in het onderzoek ‘en zo ontstaat één herkenbaar onderzoekscentrum’.

Jeroen van der Veer

Dit onderzoekscentrum moet van start gaan op 1 januari 2018. Kamp komt met de bundeling deels tegemoet aan de oproep eerder dit jaar van oud-Shell topman Jeroen van der Veer. Die riep in juli in het FD op om al het toegepaste duurzame energie-onderzoek in Nederland te bundelen in één kennisinstituut, 'waardoor de innovatiekracht sterk toeneemt en een versnelling van de commerciële invoering mogelijk wordt'.

Overheid, bedrijfsleven en kennisinstituten opereren volgens Van der Veer onvoldoende 'als de geoliede machine die nodig is', zo zei hij in juli. Volgens hem is versnelling van de ontwikkeling nodig, omdat duurzame energie volgens Van der Veer nog altijd te duur is. 'Hernieuwbare energie is gewild, maar er is nog steeds veel subsidie nodig. Het gaat om honderden euro's per jaar, per werkende Nederlander. Als we hernieuwbare energie nu nog groter maken, is er nóg meer subsidie nodig. Daarom moeten we proberen het beter betaalbaar te maken door op zoek te gaan naar nieuwe combinaties van kennisinstituten, zodat onderzoek kan worden versneld', aldus Van der Veer in het FD in juli.

Het onderzoek en advies dat ECN uitvoert als ‘rekenmeester’ van het kabinet op het gebied van energiesubsidies, de Nationale Energieverkenning en diverse beleidsmaatregelen, wil Kamp onderbrengen bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Voedseltak TNO naar Wageningen

Tegelijkertijd wordt TNO’s expertise op het gebied van voedsel overgeheveld naar Wageningen. ‘Wageningen Research heeft een sterke positie als onderzoeksorganisatie voor agro, biobased, natuur en voeding & gezondheid’, aldus Kamp.

De combinatie van de voedselactiviteiten van TNO en die van Wageningen leidt volgens Kamp tot hét Nederlandse onderzoekscentrum voor voedselinnovatie. ‘Dit zogenoemde Dutch Food Institute gaat een krachtige regierol vervullen voor toegepast onderzoek naar voeding & gezondheid’, aldus Kamp.

€40 mln voor verwerking radioactief afval

Nadat het duurzame energieonderzoek samengaat met TNO, resteren in ECN nog de nucleaire activiteiten van de Nucleair Research and Consultancy Group (NRG) en het verwerken en afvoeren van historisch radioactief afval.

NRG is de dochteronderneming van ECN voor nucleair onderzoek in Petten en is Europees marktleider in de levering van medische isotopen voor geneeskundige toepassingen. Daarnaast is de onderneming verantwoordelijk voor de veilige afvoer van historisch, nucleair afval dat in Petten opgeslagen ligt.

Het kabinet stelt nu € 40 mln beschikbaar bestemd voor het verwerken en afvoeren van het historisch radioactief afval. Samen met de al eerder genomen maatregelen geeft dat NRG volgens Kamp de financiële ruimte 'om de komende jaren te blijven voorzien in de levering van medische isotopen.

Financieel zwaar weer voor ECN

Kamp: ‘Ik heb er vertrouwen in dat deze maatregelen, leiden tot een voortzetting van de nucleaire activiteiten van de Stichting ECN. De maatregelen zorgen er tevens voor dat noodzakelijke, toekomstige investeringen in de veiligheid kunnen blijven plaatsvinden.’

Eerder deze week werd bekend dat het transport van radioactief afval in Petten naar de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval in Vlissingen voor NRG financieel onhaalbaar is geworden. Het dochterbedrijf van Stichting ECN verkeert evenals de stichting al ruim drie jaar in financieel zwaar weer.

Berenschot

In juli van dit jaar kondigde Kamp in een Kamerbrief al aan het energieonderzoekscentrum ECN te willen ontvlechten. De bewindsman volgt daarmee een advies van bureau Berenschot.

Aanleiding voor dat onderzoek waren financiële problemen bij de duurzame energietak van de organisatie. De Stichting ECN is niet in staat gebleken de teruglopende rijksbijdrage voor energieonderzoek voldoende te compenseren met publiekprivate projecten. Daardoor is de organisatie financieel knel komen te zitten. Het eigen vermogen was vorig jaar nagenoeg uitgeput en de kans bestond dat cruciaal onderzoek verloren zou gaan.