FD - Luchtvaart wacht op 'uniek' akkoord over CO2-uitstoot

Volgende week staat iets unieks te gebeuren. Voor het eerst krijgt de gehele internationale luchtvaart te maken met maatregelen die de sector milieuvriendelijker moeten maken.

https://fd.nl/economie-politiek/1169506/luchtvaart-wacht-op-uniek-akkoord-over-co-sub-2-sub-uitstoot

Luchtvaart wacht op 'uniek' akkoord over CO2-uitstoot

Volgende week staat iets unieks te gebeuren. Voor het eerst krijgt de gehele internationale luchtvaart te maken met maatregelen die de sector milieuvriendelijker moeten maken.

Sinds dinsdag onderhandelen 191 landen in Montreal over een systeem waarbij luchtvaartmaatschappijen de groei van hun CO2-uitstoot vanaf 2021 gaan compenseren met investeringen in bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe bossen. De precieze uitkomst is nog ongewis, maar het is vrijwel zeker dat er op 7 oktober een akkoord uit de bus rolt. Dat is ook de deadline die de VN-organisatie voor de burgerluchtvaart (ICAO) heeft gesteld om tot een resultaat te komen.

Emissierechten

De onderhandelingen zijn van groot belang voor de Europese Unie. In Europa moeten luchtvaartmaatschappijen al sinds het voorjaar van 2013 zogenoemde emissierechten kopen voor hun CO2-uitstoot. Het gaat daarbij om vluchten binnen de EU. Dit belast de Europese maatschappijen. Voor internationale vluchten van en naar de EU is tot begin volgend jaar een uitzondering gemaakt. De Europese Commissie hoopt dat de onderhandelingen in Canada een mondiaal akkoord opleveren, waardoor er een eerlijker speelveld ontstaat met buitenlandse maatschappijen.

Enorm vervuilend

Luchtvaartmaatschappijen bevinden zich nu nog in een 'parallel universum', zo stelde europarlementariër Bas Eickhout(GroenLinks) eerder deze week in een ingezonden stuk in de Britse krant The Guardian. Ze kennen geen grenzen voor hun CO2-uitstoot, betalen geen accijns op kerosine en zijn ook uitgezonderd van btw-heffingen. Dat is historisch zo gegroeid om vliegen zo toegankelijk mogelijk te maken.

Maar intussen is er ook het besef dat de industrie enorm vervuilend is. Luchtvaartmaatschappijen zijn goed voor ruim 2% van de totale wereldwijde CO2-uitstoot. In combinatie met andere vervuiling die wordt veroorzaakt door de luchtvaart levert de sector een bijdrage van bijna 5% aan de opwarming van de aarde, zo heeft ICAO eens becijferd.

Omdat de luchtvaart naar verwachting de komende decennia nog een sterke groei zal laten zien, is het dringend noodzakelijk om maatregelen te treffen. De ICAO streeft nu naar 'klimaatneutrale groei' van de CO2-uitstoot na 2020.

Pas in 2027 verplicht

Doordat er een akkoord moet worden bereikt met 191 landen, ligt er in Montreal nu een afgezwakte tekst op tafel. De toezegging om in 2021 te beginnen met compensatie van CO2-uitstoot is bijvoorbeeld niet hard. Pas in 2027 wordt het een verplicht systeem. De armste landen kunnen ook op vrijstelling rekenen. En er moeten na Montreal waarschijnlijk nog afspraken worden gemaakt over het toezicht op de milieuprojecten.

In de wandelgangen van de Europese Commissie klinkt het geluid dat de afspraken weliswaar niet 'perfect' zijn, maar dat er wel sprake is van een 'uniek akkoord'. Dat moet gaan helpen bij het overtuigen van het Europees Parlement om de komende jaren coulant te blijven voor niet-Europese luchtvaartmaatschappijen.

Druk op de ketel

Begin volgend jaar zouden die maatschappijen voor vluchten vanuit en naar de EU ook mee moeten draaien in het Europese handelssysteem voor emissierechten. Maar de Commissie wil het akkoord gebruiken om de klok stil te kunnen zetten tot 2021. Daarmee zouden grote conflicten kunnen worden vermeden, zoals in de opmaat naar de invoering van de Europese handel in emissierechten het geval was met Amerikaanse, Chinese en Indiase maatschappijen.

'Ik zou niet verbaasd zijn als de Commissie met een dergelijk voorstel komt', zegt Eickhout, die voor het Europees Parlement de onderhandelingen in Montreal volgt. 'Europa moet echter de druk flink op de ketel houden om tot goede afspraken te komen. Als de EU niet was begonnen met de verhandeling van emissierechten, was de VN-organisatie voor de burgerluchtvaart niet in actie gekomen.'