Het Parool - 'Onze burgemeester ziet gelukkig wel de risico's van fossiele brandstoffen'

OpiniePensioenfondsen blijven investeren in fossiele brandstoffen. Zo is een financiële ramp in de maak die de internetbubbel en bankencrisis kan overtreffen, waarschuwt Mark van Baal in een opiniestuk.

http://www.parool.nl/opinie/-onze-burgemeester-ziet-gelukkig-wel-de-risico-s-van-fossiele-brandstoffen~a4355902/

'Onze burgemeester ziet gelukkig wel de risico's van fossiele brandstoffen'

OpiniePensioenfondsen blijven investeren in fossiele brandstoffen. Zo is een financiële ramp in de maak die de internetbubbel en bankencrisis kan overtreffen, waarschuwt Mark van Baal in een opiniestuk.

Vorige maand riep Eberhard van der Laan ambtenarenpensioenfonds ABP op zijn investeringen in fossiele brandstoffen terug te trekken, omdat anders de pensioenen 'ernstig in gevaar' komen. Onze burgemeester ziet gelukkig wel de risico's, die de olie-industrie en zijn beleggers negeren.

Want stel je voor dat je mede-eigenaar bent van een bedrijf met een magazijn vol onverkochte producten, bijvoorbeeld telefoons of dieselauto's. 

Deze producten leveren al decennia winst op. Sinds kort kleven er echter grote nadelen aan: de grondstoffen om ze te maken worden steeds duurder, er komen steeds goedkopere alternatieven  en tot overmaat van ramp dreigt de overheid deze producten te verbieden. Toch besluit de directie om een gloednieuwe fabriek te bouwen, die exact dezelfde producten gaat maken. De fabriek is klaar over een jaar of vijftien.

Iedere weldenkende eigenaar van dit bedrijf zou er alles aan doen om de bouw van die nieuwe fabriek tegen te houden en een nieuw toekomstplan eisen van de directie.

Pensioenfondsen en andere vermogens­beheerders, die voor vele miljarden eigenaar zijn van olie- en gasbedrijven, laten een vergelijkbare situatie echter wel toe: ze laten olie- en gasbedrijven miljarden investeren in het zoeken en ontwikkelen van nieuwe olie- en gas­reserves, die pas over vijftien jaar kunnen worden gewonnen.

Dramatisch
Vorige week publiceerden de grote olie- en gasbedrijven waaronder Shell hun kwartaalcijfers, die vanwege de lage olieprijs dramatisch waren. Ze legden uit dat het allemaal goed komt wanneer de olieprijs stijgt, maar negeerden waar het werkelijk om gaat: het einde van het fossiele tijdperk en hun rol daarin. 

Oliebedrijven blijven investeren in het vinden van nieuwe oliereserves in plaats van het zoeken naar nieuwe energie.

De vergelijking met het bovengenoemde telefoon- of autoconcern is minder vergezocht dan ze lijkt. Ten eerste wordt het winnen van olie steeds duurder. Volgens een rapport van de zakenbank Barclays verdrievoudigden de winningskosten van Shell sinds 2005.

Tegelijkertijd worden de alternatieven exponentieel goedkoper. Voor Zeeland verrijst binnenkort een windpark dat elektriciteit gaat leveren voor 8,5 cent per kWh. Bij het windpark boven Ameland, gebouwd in 2014, was de kostprijs nog 17 cent per kWh. Een halvering in twee jaar. 

Het nutsbedrijf van Dubai laat nu een park met zonnepanelen bouwen dat elektriciteit levert voor 2,99 dollarcent per kWh, goedkoper dan kolenstroom, zonder een cent subsidie. 

Deze kosten van duurzame energie zullen exponentieel blijven dalen.

Spelregels
In de strijd tussen de kosten van grondstoffen en die van technologie zal technologie winnen. Bijna iedereen accepteert schoorvoetend dat benzine duurder wordt, maar niemand zou het accepteren als zijn nieuwe telefoon dezelfde functionaliteit zou hebben als zijn oude, maar duurder zou zijn.

De overwinning van duurzame energie wordt versneld doordat de overheid de spelregels verandert. Tijdens de klimaatconferentie in Parijs tekenden bijna tweehonderd landen voor het twee-graden-Celsiusscenario als de uiterste grens om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen.

De Britse denktank van bankiers Carbon Tracker maakte de volgende rekensom: om binnen twee graden te blijven mogen we nog 900 Gigaton CO2 in de atmosfeer pompen. Als we alle fossiele reserves op de balansen van energiebedrijven verbranden, levert dat 3.000 Gigaton CO2 op, meer dan drie keer zoveel!

Stranded assets
Conclusie: wanneer overheden de daad bij het woord voegen moet twee derde van deze reserves in de grond blijven. In het jargon van de Britse bankiers: 70 procent van de olie- en gasreserves dreigen stranded assets (waardeloze bezittingen) te worden.

Maar wat doen olie- en gasbedrijven? Ze blijven investeren in het zoeken naar meer olie- en gasreserves, in potentiële stranded assets. Er is zo een financiële ramp in de maak die de internetbubbel en de bankencrisis kan overtreffen. Het wordt tijd dat grote beleggers hun energiebedrijven laten stoppen met het zoeken naar fossiele brandstoffen en laten zoeken naar nieuwe duurzame businessmodellen.