Het Financieele Dagblad

Parijs: bijna 150 wereldleiders beloofden zonder uitzondering zich in te spannen om klimaatverandering tegen te gaan.

Parijs: bijna 150 wereldleiders beloofden zonder uitzondering zich in te spannen om klimaatverandering tegen te gaan.

Nooit eerder waren er zoveel wereldleiders aanwezig op een VN-Klimaatconferentie. Bijna 150 wereldleiders beloofden zonder uitzondering zich in te spannen om klimaatverandering tegen te gaan. De twee grootste CO2-uitstoters ter wereld, de VS en China, zeiden gezamenlijk te werken aan een klimaatakkoord. Tegelijkertijd buitelden elders op het immense tijdelijke klimaatcongrescentrum op de luchthaven Le Bourget wereldleiders en bedrijven over elkaar heen met aankondigingen en initiatieven.

 

Een kleine greep uit de stortvloed aan aankondigingen: een internationale zonne-energie-alliantie tussen 120 landen onder leiding van Frankrijk en India, toezeggingen van de Wereldbank voor financiële steun aan ontwikkelingslanden en de lancering van de ‘Carbon Pricing Leadership Coalition’.

 

Bill Gates

 

Meer in het oog springend was de aankondiging van Bill Gates van het miljardenproject ‘The Breakthrough Energy Coalition’ om investeringen in schone energiebronnen te versnellen. Het initiatief wordt ondersteund door een lange lijst van beroemde investeerders, onder wie Jeff Bezos van Amazon, Richard Branson van Virgin, Jack Ma van Alibaba, Hasso Plattner van SAP, belegger George Soros en Mark Zuckerberg van Facebook.

 

Zij gaan bedrijven steunen die innovatieve schone energie ideeën uit het laboratorium naar de markt willen brengen. Tegelijkertijd met de lancering van het nieuwe initiatief, kondigen 22 landen, waaronder de Verenigde Staten, Australië, China, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en Japan, gezamenlijk aan om de investeringen in onderzoek en ontwikkeling van schone energie de komende vijf jaar te verdubbelen. Nederland doet niet mee.

 

Toen deze krant Rutte vroeg waarom niet, bleek dat hij het initiatief nog niet kende. ‘Ik moet er even induiken.’

 

Subsidies

 

Nederland doet wel mee aan een ander initiatief van bijna 40 landen en honderden bedrijven om versneld actie te ondernemen om subsidies voor fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen. Premier John Key van Nieuw-Zeeland overhandigde daarover maandag op de klimaatconferentie in Parijs een communiqué aan Christiana Figueres, de hoogste klimaatfunctionaris van de Verenigde Naties.

 

Overheden geven volgens de ondertekenaars van het communiqué per jaar meer dan $500 mrd uit om olie-, gas- en kolenprijzen kunstmatig laag te houden. Het opheffen van die subsidies zou volgens hen de uitstoot van broeikasgassen met 10% terugdringen in 2050. Dat het terugdringen van de subsidies vooral arme landen zal raken, bestrijdt Feike Sijbesma, bestuursvoorzitter van DSM. ‘Slechts 3% van alle fossiele brandstofsubsidies komt bij de armsten terecht’, zegt hij na afloop van de persconferentie in Parijs over de roep om brandstofsubsidies op te heffen.

 

Wassen neus

 

Toch ontbreken grote subsidieverstrekkers als China, India, Saudi-Arabië, Venezuela, en een aantal Afrikaanse landen. Dat betekent volgens Rutte niet dat het initiatief een wassen neus is. ‘We kunnen onder andere via het ontwikkelingssamenwerking een bijdrage proberen te leveren.’

 

De oproep tot het uitfaseren van subsidies wordt ook ondersteund door grote bedrijven als DSM, Coca-Cola, Philips en Unilever.

 

Sijbesma van DSM is optimistisch over een klimaatakkoord. Hij ziet een groot verschil tussen de huidige klimaatconferentie in Parijs en de vorige in Kopenhagen. ‘De meeste initiatieven die in de aanloop naar Parijs en nu gelanceerd worden, komen van onderop. Bedrijven en overheden komen zelf met voorstellen. Niemand wordt iets opgelegd. Dat is een groot verschil met Kopenhagen, dat veel meer top down was georganiseerd.’

 

Geloofwaardigheid

 

Maar door de vrijblijvendheid bestaat het risico dat veel van de aankondigingen ‘greenwashing’ zijn: bedrijven die mooie sier maken met een groen imago, maar in werkelijkheid weinig doen. ‘Ja, je zou je natuurlijk kunnen afvragen of iedereen zich gaat houden aan wat hij of zij belooft’, zegt Sijbesma, 'maar elk land of bedrijf verliest enorme geloofwaardigheid als over vijf jaar blijkt dat niets van de beloftes is waargemaakt.’

 

Volgens de DSM-topman is het besef bij overheden om iets aan klimaatverandering te doen niet alleen toegenomen, ze realiseren zich volgens hem nu ook dat het klimaat een economisch issue is geworden. ‘Niets doen gaat straks ten koste van de economie. Het gaat banen kosten. Dat willen politici natuurlijk voorkomen.’ Sijbesma spreekt van een ‘omslagpunt’ dat ervoor heeft gezorgd dat er een enorm momentum is ontstaan rond het aanpakken van klimaatverandering.

 

Aan de bak

 

Een momentum dat dankbaar wordt omarmd door het bedrijfsleven. Niet alleen door ‘groene’ persberichten uit te geven, maar in sommige gevallen ook door de Klimaattop zelf te sponsoren. Onder andere EDF en Engie (GDF Suez) die beiden kolencentrales bezitten, maken de conferentie financieel mogelijk. Dat levert stevige kritiek op. ’We kunnen niet onderhandelen over een klimaatovereenkomst met hen die verantwoordelijk zijn voor klimaatverandering. Landen moeten luisteren naar belangen van burgers en niet naar de belangen van lobby's en multinationals’, aldus Pascoe Sabido van NGO Corporate Europe Observatory eerder dit jaar.

 

Volgens Rutte heeft de wereld het bedrijfsleven niettemin hard nodig om de wereldwijde emissies terug te dringen. ‘Zij moeten ook aan de bak. Want alleen de beloftes van overheden uitvoeren is niet genoeg om de temperatuurstijging te beperken tot 2 graden.’