One World - Er worden verticale woonbossen gebouwd in Nederland

Maar hoe ‘groen’ zijn deze groene flats?

Wonen in hartje binnenstad, omringd door bomen en struiken. Die niet alleen vogels en vlinders aantrekken, maar ook zorgen voor isolatie en opslag van CO₂ en fijnstof. Maar waar halen deze ‘verticale woonbossen’ hun energie vandaan?

https://www.oneworld.nl/powerswitch/hoe-groen-zijn-groene-gevels/

De Italiaanse architect Stefano Boeri ontwierp het eerste verticale woonbos in Milaan: Bosco Verticale. Een ecologisch mirakel te midden van alle stadse drukte en hectiek, waar een serene rust heerst en vogels en insecten vrij spel hebben. De ervaringen van de bewoners van het in 2014 opgeleverde verticale woonbos (waaronder enkele stervoetballers) zijn positief. Vergelijkbare bouwprojecten verrijzen dan ook binnenkort in andere miljoenensteden als Nanjing, Parijs en Lausanne.

Boeri stond ook aan de tekentafel van twee Nederlandse verticale woonbossen: Trudo Vertical Forest (op het voormalig Philips-terrein Strijp-S in de binnenstad van Eindhoven) en Wonderwoods (in het stationsgebied van Utrecht). Op laatstgenoemde plek wordt de komende jaren het Healthy Urban Quarter gerealiseerd: een duurzame en circulaire woon- en werkomgeving bestaande uit onder meer twee groene torens. Naast Wonderwoods komt er namelijk ook nog een kantoortoren voorzien van veel glas en beplanting in de binnenruimten. De twee gebouwen worden door een loopbrug met elkaar verbonden.

Feiten & cijfers
De zeventig meter hoge Trudo Vertical Tower in Eindhoven wordt het eerste verticale woonbos in Nederland. Het biedt ruimte aan 125 sociale huurwoningen met een oppervlak van vijftig vierkante meter, bedoeld voor starters. Aan de balkons worden bakken aangebracht met in totaal 125 bomen en 5.200 planten en struiken, inclusief een gemeenschappelijke buitenruimte van 350 vierkante meter op de begane grond. Op jaarbasis gaat de groene flat zorgen voor de absorptie van zo’n 8.000 kilo CO₂ en de productie van 18.000 kilo zuurstof. Over enkele weken gaan de heiwerkzaamheden van start. Naar verwachting wordt de Vertical Trudo Tower eind 2019 opgeleverd.

Wonderwoods in Utrecht wordt maar liefst negentig meter hoog en biedt te zijner tijd onderdak aan zo’n driehonderd woningen, zowel in de categorie huur (60 procent) als koop (40 procent). Op een tussenetage wordt een klein parkje aangelegd. Totaal komen er 10.000 planten, waarvan 360 bomen en 9.640 struiken en heesters. Op jaarbasis moeten zij samen zorgen voor het verwerken van 5.400 kilo CO₂ en de productie van 41.400 kilo zuurstof. De bouwwerkzaamheden gaan volgend jaar van start, de oplevering staat gepland voor 2022.

Complex bouwproject

Verticale woonbossen zijn complexe bouwprojecten die vragen om speciale bouwtechnische maatregelen. Hoe zorg je bijvoorbeeld voor een goede aan- en afvoer van al dat water zonder lekkagegevaar?

In Eindhoven komen aan de individuele balkons een of twee plantenbakken met een eigen aan- en afvoer voor het water, legt Jack Hock uit, projectleider bij woningcorporatie Trudo en initiatiefnemer van Trudo Vertical Forest in Eindhoven. “Er komt een waterreservoir in de kelder, waar het afvoerwater wordt opgeslagen. Vandaar wordt het water weer omhoog gepompt om druppelsgewijs de planten op de balkons van water te voorzien.”

Landschapsarchitect en planoloog Timo Cents, werkzaam bij ingenieursbureau Arcadis, is verantwoordelijk voor de groenvoorziening van Wonderwoods in Utrecht. Cents: “Er komt een watersysteem op het dak waarbij regenwater wordt opgevangen in retentiekratten. Zowel op het dak als aan de balkons worden verschillende lagen aangelegd: een grondlaag waarin de planten worden aangebracht, daaronder een laag met pellets waarin de wortels komen, een antiworteldoek en daaronder een waterdichte laag. De planten worden, zodra de bouw klaar is, per woonlaag aangebracht. De bouw vindt stapsgewijs plaats. De bomen en struiken zijn dan ook zo uitgekozen dat ze ieder moment, onafhankelijk van het seizoen, geplant kunnen worden.”

Planten uit de regio
In Utrecht worden bomen en struiken uitgezocht in samenwerking met deskundigen van de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht. Gekozen is daarbij voor veel voorkomende planten uit de regio (de Utrechtse Heuvelrug), zoals iepen, berken en eiken. Planten die passen bij het lokale klimaat en een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Ook moeten ze bestand zijn tegen het weer en tegen de wind die op zo’n hoogte staat.

Ook in Eindhoven wordt volgens projectleider Martijn Verberne van Du Pré Groenprojecten uit Helmond gewerkt met inheemse plantensoorten. “De keuze voor de planten is gemaakt in samenspraak met architect Boeri, zijn vaste medewerker, landschapsarchitecte Laura Gatti en Boomkwekerij Van de Berk uit Sint-Oedenrode. Gekeken is daarbij naar een diversiteit in kleur, met een nadruk op zilvertinten voor in het voorjaar en rood voor het najaar, maar ook naar de vorm: eenstammige naast meerstammige bomen. Tenslotte hebben we langzaam groeiende planten geselecteerd met het oog op het onderhoud.”