Trouw - Bernard Wientjes: We lopen elke dag verder achter met verduurzamen

INTERVIEW Bernard Wientjes, voorman van de taskforce Bouwagenda, roept de formerende partijen op vaart te maken. Zolang er geen nieuw kabinet is, blijft ook verduurzaming in de bouw lastig.

https://www.trouw.nl/home/bernard-wientjes-we-lopen-elke-dag-verder-achter-met-verduurzamen~ab1fe539/

Zorg dat de verduurzaming in de bouw op gang komt. Met die opdracht stuurde het kabinet Bernard Wientjes een jaar geleden op pad. Nu verzoekt de voorman van de taskforce Bouwagenda politiek Den Haag de vaart erin te houden om de doelstellingen in het klimaatakkoord van Parijs te kunnen behalen. “We hebben nog 8000 werkdagen. In die 8000 dagen moeten we 8 miljoen gebouwen verduurzamen. Dat zijn er duizend per dag. Op dit moment lopen we elke dag verder achter.”

Wil Nederland ‘Parijs’ halen, dan moet de CO2-uitstoot binnen 33 jaar met meer dan 100 procent teruggebracht worden, berekende het Planbureau voor de Leefomgeving twee jaar geleden. Voor de bouw betekent dat: geen oude cv-ketels meer, maar warmtepompen en/of zonneboilers. Geen gasfornuizen, maar koken op inductie. En geen glas-in-loodramen in jarendertigwoningen maar het liefst driedubbelglas. Om te achterhalen hoe die veranderingen in gang te zetten, sprak Wientjes met vijftig partijen, waaronder woningcorporaties, ministeries, brancheverenigingen, projectontwikkelaars, vakbonden en het onderwijs.

Welke plannen rolden daaruit?

“We zijn begonnen met de verduurzaming van de huurwoningen. Waarom bouwen we elke dag nog woningen waarvan we nu al weten dat we ze over een paar jaar verder moeten verduurzamen, vroegen we aan woningcorporaties en particuliere verhuurders. Een hinderpaal voor hen is de verhuurdersheffing (verhuurders van sociale huurwoningen moeten jaarlijks 1,7 miljard euro afdragen aan de staat, red.). Corporaties die versneld verduurzamen, zouden een deel van de heffing daarvoor moeten kunnen inzetten, adviseren wij. Maar daarvoor hebben we een nieuw kabinet nodig. Dit gaat om een wijziging in de rijksbegroting.”

Corporaties kunnen volgens minister Blok nu al verduurzamen.

“Dat doen ze ook, maar te langzaam. Nu zijn er van die experimenten waarbij er 100 woningen verduurzaamd worden. Dat moeten er 100.000 per jaar worden. Een ander punt is dat 70 procent van de bewoners van een huurcomplex toestemming moet geven voor de verduurzamingsplannen van een corporatie. Daar ben ik niet op tegen, maar het vertraagt het proces enorm.”

Geldt de noodzaak van een nieuwe kabinet ook voor andere plannen?

“Voor de verduurzaming van particuliere woningen. De koper die nu zijn woning energiezuinig wil maken, moet vaak een lening aanvragen. Besluit hij te verhuizen, dan betaalt hij een lening af voor een huis waar hij niet langer woont. Dat gaat hij niet doen. Dus zeggen wij: koppel de lening voor de verduurzaming aan het huis. Netbeheerders en energieleveranciers kunnen de betaling daarvoor dan op zich nemen. De woningeigenaar betaalt op zijn beurt iets hogere maandlasten. Dit vereist een wijziging in het juridisch systeem en dus een nieuw kabinet.

“Bij de verduurzaming van scholen geldt dat schoolbesturen niet altijd over de kennis en kunde beschikken om hun panden aan te pakken. Een kwart van de scholen heeft een veel te hoge CO2-concentratie. Waarom laten we die scholen hun panden niet huren? De bouw kunnen institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, op zich nemen. Om deze scheiding van eigendom mogelijk te maken is waarschijnlijk ook een wetswijziging nodig.”

Wat nou als het nieuwe kabinet nee zegt tegen deze plannen?

“De ambitie is extreem: 8 miljoen gebouwen verduurzamen. Ik ben ervan overtuigd dat het nieuwe kabinet daar oog voor heeft. Maar als onze plannen niet overgenomen worden, komt alles weer stil te liggen. Dan moeten we opnieuw beginnen. Juist nu we snelheid moeten bereiken. We moeten nu richting kiezen.”