Trouw - De elektrische vrachtwagen is niet meer te stoppen

Aangejaagd door steden en bedrijven die eisen stellen aan schoon vervoer, komen alle grote vrachtwagenmerken met elektrische trucks. “Vanaf 2023 worden ze concurrerend met fossiel.” De elektrische vrachtwagen was een paar jaar geleden nog een voertuig om over te gniffelen. Zonder vlam in de pijp, dat werkt toch niet? Inmiddels komen er steeds meer nul-emissietrucks op straat: als verhuiswagen, vuilniswagen en ­distributietruck. Anno nu telt Nederland 213 ­e-trucks, blijkt uit CBS-cijfers, een stijging van 78 vergeleken met 2019. De grote truckbouwers Volvo en Renault zijn recent gestart met de serieproductie; andere volgen binnenkort.

Bron: Trouw

De e-truck is het experimentele stadium voorbij. Fabrikanten worden gedwongen met uitstootarme elektrische aandrijvingen te komen. Europese emissieregels en gemeentelijke milieuzones dwingen hun afnemers, vaak transportbedrijven, steeds sterker om te investeren in trucks die in de stad niets uitstoten. Zo stelt het Klimaatakkoord dat in 2025 minstens dertig stadscentra emissievrij bevoorraad worden. Klanten van de transporteurs, winkels en cafés, eisen geëlektrificeerde trucks.

Concurrerend met fossiele trucks

Wat is er nodig om deze opkomst van de e-truck in goede banen te leiden? Daarnaar deed Natuur & Milieu verkennend onderzoek. Een van de bevindingen is dat elektrische trucks in het grootstedelijke distributieverkeer in 2023 concurrerend zullen worden met ‘fossiele’ trucks. “De productie van de e-trucks zit in de opstartfase”, zegt directeur Marjolein Demmers. “Huidige e-trucks zijn omgebouwde trucks of testmodellen. Nu de serieproductie start, moet Nederland zich voorbereiden.”

Veel truckmerken ontwikkelen in hoog tempo eigen concepten. De productie van de elektrische Tesla Semi-truck zou nog dit jaar starten. Scania (Volkswagen Groep) werkt aan een concept met geëlektrificeerde snelwegen. Trucks rijden dan met een pantograaf en bovenleiding, zoals de Arnhemse trolleybus. Iveco gaat een waterstof-elektrische truck produceren voor lange ritten zonder directe schadelijke uitstoot.

Verzwaring van het elektriciteitsnetwerk

Drie factoren spelen volgens Demmers een hoofdrol voor een succesvolle transitie naar de e-truck. “Deze transitie is anders dan die bij elektrische auto’s”, legt ze uit. “Alles draait bij bedrijven om de kosten. Ten eerste moet de overheid hun en fabrikanten duidelijkheid ­geven, zoals over emissievrije zones en ­stimuleringsmaatregelen. Ten tweede moet de productiecapaciteit er zijn. Die komt nu op gang. De EU kan dat stimuleren met strengere CO2-uitstootnormen voor voertuigen.”

Een derde factor raakt de elektriciteitssector. Die moet zorgen voor de laadinfrastructuur. “Het gaat niet alleen om goede laadvoorzieningen, zoals bij de distributiecentra, maar ook om de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk ter plaatse. Dat vraagt om overleg met Rijkswaterstaat en gemeenten. De gemeenten moeten sowieso de opkomst van de elektrische trucks niet vergeten in hun Regionale Energie Strategie, die zij momenteel allemaal maken.”

Bij Natuur & Milieu komen steeds meer vragen binnen van bedrijven of overheden die overwegen elektrische trucks in te zetten. “Klanten van transportbedrijven willen bijvoorbeeld laten zien dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen”, zegt Nienke ­Onnen, projectleider bij Natuur & Milieu. “Gemeenten benaderen ons met vragen bij aanbestedingen voor vrachtwagens.” Veel partijen zijn aan het experimenteren. Zo test Jumbo Supermarkten een 100 procent elektrische Daf.

Meeliften op ervaring met e-auto's

Demmers denkt dat het succes van de elektrische personenauto in Nederland afstraalt op de e-truck. “Zero Emissie leeft. Trucks liften mee met de ervaringen die zijn opgedaan met laadinfrastructuur voor personenauto’s.” ­Anderzijds merkte ze aan de onderhandelingstafel over het Klimaatakkoord scepsis bij de transportwereld. “Die ziet lang niet altijd kansen voor elektrificatie”, vertelt ze. “Het is echter geen langetermijnontwikkeling meer. Zet er nu op in.”

De elektrische truck rukt als eerste op naar de stedelijke distributie. Daar worden relatief veel kortere ritten gereden. Natuur & Milieu ziet slimme oplaadstrategieën voor zich en zonnevelden op de daken van distributiecentra. Voor waterstof-elektrische trucks ziet Demmers op korte termijn geen kansen. Voor waterstofproductie is veel, nog schaarse, groene energie nodig. Die stroom kan beter meteen in een batterij van een stekkertruck verdwijnen, vindt ze. Stekkertrucks, die zijn er immers al.