Trouw - De tennisclub is verslaafd aan duurzaam doen

Verenigingen krijgen vanaf nu hulp bij het vergroenen. De pioniers van tennisclub Beekhuizen in Velp ontdekten al hoe leuk duurzaam denken is. De lijst met plannen werd steeds langer.

https://www.trouw.nl/groen/de-tennisclub-is-verslaafd-aan-duurzaam-doen~af31e0ff/     

Acht jaar geleden nam Beekhuizen de organisatie van de Windmill Cup over van een andere club. Een internationaal jeugdtoernooi, voor jong talent tot 14 jaar. Het toernooi bestond toen al decennia. Die naam? Een verwijzing naar de Oudhollandse molen, als aardig symbool voor de deelnemertjes uit alle windstreken. Toen begon het allemaal toevallig, zegt Dorien Everaarts van de tennisclub uit het Gelderse Velp.

Het clubbestuur dacht bij ‘windmill’ niet aan Kinderdijk, maar aan moderne turbines die groene energie produceren. “En jeugd staat centraal in het toernooi, de toekomst. Het besluit viel: we gaan dit klimaatneutraal organiseren.”

De club liet alle CO2-uitstoot berekenen, ook van het vervoer van de 160 jonge tennissterren, die invliegen uit Azië, Rusland en de Verenigde Staten. Die vervuiling bij transport compenseert de wedstrijdorganisatie via groene certificaten. Dat was nog de kleinste inspanning, zegt Everaarts.

Ze loopt buiten langs de gravelbanen. Die liggen vol herfstblad. De tennisvereniging ligt pal tegen de bossen van de Veluwezoom aan. Naast een van de gravelbanen staat een fleurig beschilderd tuinhuisje. Daar kunnen bezoekers lekker in zitten. Even verderop staat een bushokje. In plaats van een reclame hangt daarin een poster met duurzame tips en weetjes achter het glas. Het tuinhuis en het bushokje zijn allebei krijgertjes. “Een resultaat van onze missie”, zegt Everaarts. Leden willen ook wat bijdragen. Spullen die ze privé (het tuinhuis) of via werk (het bushokje) over hebben, geven ze aan de club. Wie op Beekhuizen tennist neemt de ‘groene’ mentaliteit mee naar huis, zegt Everaarts.

Wie de kantine binnenstapt, loopt direct tegen drie vuilbakken aan: papier, plastic, overig. Daarboven hangt een bord. ‘Duurzaam verenigen voor een zonnige toekomst’. Beekhuizen heeft 24 zonnepanelen op het dak gelegd, goed voor een deel van de stroombehoefte. De panelen werden betaald via crowdfunding door leden. Hun namen staan als bedankje vermeld. Een scherm toont de actuele stroomopbrengst.

Eigenlijk, zegt Everaarts, was er in 2009 berekend dat er wel 604 zonnepanelen zouden moeten komen, om alle stroom groen te maken. “Maar toen hadden we nog niet gekeken naar energiebesparing.” Daar was de grootste winst mee te boeken. Alle lampen in de kleedruimtes en de kantine, en de schijnwerpers boven binnen- en buitenbanen, slurpten energie. “Dat hebben we eerst aangepakt.” Overal kwamen zuinige ledlampjes, ook bij haast alle tennisbanen. Dat scheelde 45 procent op het stroomgebruik. De club isoleerde ruimtes, waardoor de stroomvraag verder daalde.

‘Elke week zitten die bakken tjokvol’. De tennissers in Velp brengen bergen oud papier en oude apparaten voor recycling © Koen Verheijden

Er blijft altijd nog wat te wensen over. Het zou mooi zijn, zegt Everaarts, om de laatste aardgaskachels weg te doen. Isolatie van de oude, hoge hal is aantrekkelijk. Overstappen op ondiepe aardwarmte, dat zou helemaal mooi zijn. Dat betekent: lauw water oppompen. Dat is genoeg voor de verwarming. Wie zich in het zweet loopt wil geen snikhete ruimte. “We hebben geen onbeperkte middelen. We moeten kijken wat er kan”, zegt Everaarts. Ze is trots op hoe ver haar club nu is.

Het is een goede zaak, zegt Everaarts, dat de provincie Gelderland nu met de sportbonden KNLTB (tennis), KNHB (hockey) en KNVB (voetbal) actief hulp gaat bieden aan andere amateurverenigingen, net zoals Zuid-Holland en Overijssel dat doen. “Een expert die een energiescan maakt en tips geeft. Dat is handig!” Zeker voor verenigingen die hun accommodaties niet in eigen beheer hebben - een aanzienlijk deel - is volgens Everaarts ondersteuning belangrijk. “Niet elke club hoeft gelijk klimaatneutraal te worden. Maar iedereen kan wat doen. Een dak isoleren. Of keukenapparatuur vervangen, vaak is dat oude meuk. Al is het maar die éne lekkende vrieskist.”

Lijst met plannen

Maar tennisclub Beekhuizen kreeg als pionier de duurzame opties nog niet op een presenteerblaadje aangereikt. Die vogelde ze zelf uit. De lijst met plannen voor een klimaatneutrale Windmill Cup groeide snel. Everaarts: “Van alle wensen en ideeën, een enorme waslijst, brak het zweet me uit.” Een handvol van de bijna 1200 clubleden kreeg het ook benauwd, toen ze lucht kregen van de plotselinge duurzame agenda. Ze voelden zich nogal overvallen. Wat dat betreft is een tennisclub net de Haagse regering, zegt Everaarts. “Geen duurzaamheid zonder draagvlak.” Daar is Beekhuizen in het begin wel ‘de mist mee ingegaan’, zegt ze. “We zijn eerst van alles gaan doen en hebben toen pas de leden geïnformeerd.”

Maar na die rijkelijk late uitleg waren haast alle clubleden enthousiast. Het tennisbestuur had die steun nodig, want om het jeugdtoernooi klimaatneutraal te organiseren was veel geld nodig. Beekhuizen investeerde zeker 50.000 euro in duurzaamheid, zegt Everaarts. Ze weet dat niet alle sportclubs zomaar zulke investeringen kunnen doen. Een bestuur investeert minder makkelijk als het geld niet terugverdiend is binnen de bestuurstermijn van een jaar of vier. Bovendien ligt de prioriteit voor de clubs bij de sport. De hockeyclub om de hoek wilde ook zonnepanelen, maar zag er toch nog vanaf, want het veld had ook een opknapbeurt nodig. Een logische afweging, zegt Everaarts.

Toch is er met een creatieve aanpak vaak van alles mogelijk. Bij Beekhuizen legden sponsors geld in, zoals een windmolenbouwer en een groen energiebedrijf. De gemeente leende geld tegen een lage rente.

Na een rijkelijk late uitleg waren haast alle clubleden enthousiast over de duurzame plannen. © Koen Verheijden

Waar heeft Beekhuizen dat geld verder aan uitgegeven, behalve aan zonnepanelen en ledlampjes? In vele kleine dingen, want de groene focus werkte verslavend. Er verschenen bankjes en lichtpalen van duurzaam, gerecycled plastic. Net als extra fietsstallingen om autogebruik te ontmoedigen. Het hele terrein ging op de schop om alles rolstoelvriendelijk in te richten, drempelloos en waar nodig met liften. Je hoort het te weinig, zegt Everaarts, maar duurzaam zijn is ook een kwestie van sociale gelijkheid.

De club zette speciale watertappunten voor bidons op het terrein. De kantine kreeg gezonde opties, fruit en biologische hapjes uit de regio. Ja, pils en friet is er ook nog te krijgen. Langs de baan staat ook een reclamebord van een worstenmakerij. “We gaan heus niet belerend doen”, stelt Everaarts. Sproeiwater pompt de club op uit de bodem. Algengroei gaat ze milieuvriendelijk te lijf. “De gifspuit? No way!”

Er kwam een zonneboiler, om douches milieuvriendelijk te verwarmen. Jammer, zegt Everaarts, dat leden meestal thuis douchen. Gebruik bepaalt immers de terugverdientijd. Ze kijkt jaloers naar voetbal- en hockyclubs, lacht ze. “Daar springen hele teams constant onder de douche.” Beekhuizen plaatste bakken om afgedankte sportkleding en oude elektrische apparaten in te nemen. De opbrengst gaat naar een goed doel. “Je gelooft je ogen niet”, zegt Everaarts, “elke week zitten die bakken tjokvol.” Net als de afvalbakken voor gescheiden inzameling. Onderschat niet, zegt ze, hoeveel afval er is op de sportclub. “Flesjes, snackpapiertjes, fruitschillen, noem maar op. Uit de kantine: vet, flessen en verpakkingen.”

Ook de papierbak puilt uit. Logisch, volgens Everaarts. Ouders brengen graag leesvoer mee als hun kinderen een balletje gaan slaan.