Trouw - Duurzaam aanbod in supermarkten zet biologische winkels onder druk

Supermarkten nemen het grootste deel van de gestegen vraag naar duurzame producten voor hun rekening, vooral door meer vlees te verkopen.

https://www.trouw.nl/groen/duurzaam-aanbod-in-supermarkten-zet-biologische-winkels-onder-druk~a548e71f/     

Het kan niemand die weleens in een supermarkt komt, zijn ontgaan: in de schappen met vlees en kip wordt steeds meer ruimte gemaakt voor producten die als duurzaam of biologisch worden betiteld. Over wat deze labels precies zeggen, bestaat veel discussie. Zeker is wel dat het grotere assortiment in supermarkten de verkoop van duurzaam vlees een zet geeft.

Duurzaam voedsel zit duidelijk in de lift, zo blijkt uit de Monitor Duurzaam Voedsel 2016 die de Universiteit Wageningen in opdracht van het ministerie van economische zaken publiceert. Van al het verkochte voedsel is 10 procent duurzaam tegenover slechts 3,5 procent in 2010. Volgens het ministerie is de markt voor duurzaam voedsel het stadium van nichemarkt voorbij. Vorig jaar steeg de waarde van de verkoop van duurzaam voedsel met maar liefst 26 procent naar 3,8 miljard euro.

Het is in het bijzonder de populariteit van duurzaam vlees die voor de grote toename zorgt. Vorig jaar werd er voor bijna 1 miljard euro aan duurzaam vlees verkocht, een ruime verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Ook groente en fruit deden het met een toename van 23 procent goed, net als vis (plus 20 procent), dranken (16 procent) en brood en granen (11 procent).

Keurmerken

Maar wat is eigenlijk duurzaam voedsel? De Wageningse onderzoekers hebben zich in hun keuze laten leiden door elf keurmerken. Deze keurmerken hebben gemeen dat ze relatief strenge criteria hanteren, die bovendien onafhankelijk worden getoetst. Bekende namen zijn ASC, een standaard voor verantwoorde viskweek, Fairtrade/Max Havelaar dat inkomenszekerheid voor koffieproducenten centraal zet en Beter Leven van de Dierenbescherming. Producten met het keurmerk Beter Leven verdubbelden in omzet.

Daarnaast worden de drie keurmerken meegenomen die zich ook biologisch mogen noemen: Biologisch, Eko en Demeter. De termen biologisch of bio mogen alleen worden gebruikt als aan (Europese) wettelijke eisen wordt voldaan. Zo geldt er een verbod op het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en worden er allerlei criteria gesteld aan dierenwelzijn en biodiversiteit. Producten met het keurmerk Biologisch worden nog steeds het meest verkocht, al komt Beter Leven snel dichtbij.

Nederlanders geven het meeste geld uit aan duurzame producten met het label Biologisch. © CVW/TROUW

"Duurzaam is een containerbegrip", zegt woordvoerster Ellen Oomen van Bionext, een belangenorganisatie voor alle partijen in de keten die zich met biologisch voedsel bezighouden. "Er zijn meer dan honderd keurmerken. Ze hanteren elk verschillende uitgangspunten, zoals of er rekening is gehouden met sociale omstandigheden, met diervriendelijkheid of juist met klimaat en diversiteit."

 Tegelijk kan Oomen zich goed vinden in de lijst die in het Wageningse onderzoek is gekozen. "De lijst komt grotendeels overeen met de ranglijst van topkeurmerken die vorig jaar in opdracht van Economische Zaken door Milieu Centraal is opgesteld." Oomen hoopt dat het Wageningse onderzoek zich in de toekomst volledig op deze ranglijst baseert.

Verdubbeling

Supermarkten zijn inmiddels veruit de belangrijkste verkoper van duurzame producten. Met de uitbreiding van hun aanbod aan duurzaam vlees zijn ze goed voor de verdubbeling van de vraag naar duurzaam vlees in 2016. Inmiddels verkopen supermarkten voor 2,4 miljard euro aan duurzaam voedsel. Biologische speciaalzaken als Ekoplaza profiteren niet van de toegenomen vraag. Deze ketens verkochten vorig jaar voor 'slechts' 336 miljoen euro aan duurzaam voedsel, hetzelfde als in 2015.

Oomen van Bionext vindt het 'jammer' dat de groei van speciaalzaken stagneert. "We zijn blij met de totale groei en hebben er geen bezwaar tegen dat er meer duurzame producten via supermarkten worden verkocht. Toch hopen wij dat er ruimte blijft voor de speciaalzaken die als meerwaarde hebben dat ze consumenten meer kennis en service over biologische producten kunnen leveren."