Trouw - Greenpeace wil verbod op kolenstroom

Er moet een wettelijk verbod komen op energie van kolencentrales op het elektriciteitsnet. Daarvoor pleit scheidend directeur Sylvia Borren van Greenpeace Nederland in een interview met Trouw. Zo kan de uitstoot van broeikasgas echt omlaag.

http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/4346211/2016/07/26/Greenpeace-wil-verbod-op-kolenstroom.dhtml

Greenpeace wil verbod op kolenstroom

Er moet een wettelijk verbod komen op energie van kolencentrales op het elektriciteitsnet. Daarvoor pleit scheidend directeur Sylvia Borren van Greenpeace Nederland in een interview met Trouw. Zo kan de uitstoot van broeikasgas echt omlaag.

Het sluiten van kolencentrales staat vol op de politieke agenda, omdat ze veel CO2 uitstoten en vervuilend zijn. Vijf oude zijn in Nederland inmiddels opgedoekt. De Tweede Kamer wil het liefst dat de resterende vijf kolencentrales - waaronder drie fonkelnieuwe - ook dicht gaan. Het kabinet onderzoekt dat nu.

Critici van een Nederlandse 'kolenexit' zeggen steevast: het is zinloos. Want als je een Nederlandse kolencentrale uitzet, springt er over de grens, in Duitsland of Polen, net zo hard weer eentje aan. Deze levert aan ons alsnog vuile stroom. Grote kans dat die centrale nog viezer is. Door dit 'waterbedeffect' schiet het klimaat er niks mee op. Europees bekeken heeft het dus 'geen enkele zin' om een Nederlandse kolencentrale op te doeken, zei voorzitter Medy van der Laan van de brancheclub van (fossiele) stroomproducenten Energie-Nederland hierover. Volgens haar kan de CO2-uitstoot alleen omlaag als de Europese landen samen naar een oplossing zoeken.

Maar door elektriciteit uit elke kolencentrale de toegang tot het Nederlandse stroomnet te ontzeggen, houdt dit argument geen stand, zegt Borren. Kolencentrales moeten volgens haar buitenspel komen te staan om recht te doen aan de gewonnen 'klimaatzaak' van Urgenda en het internationale klimaatakkoord van Parijs.

Non-discriminatoir
Een woordvoerder van de Nederlandse stroomnetbeheerder TenneT zegt dat het netwerk nu 'non-discriminatoir' werkt. Alle soorten stroom, die per bron bijgehouden worden, zijn even welkom. "Het is een politieke vraag of je onderscheid wil maken om kolencentrales uit te faseren." Europese wetgeving laat het in elk geval toe dat vieze stroom moet wijken voor groene stroom op het netwerk, meldt TenneT. 

Belangrijk is wel dat Nederland geen energietekort krijgt. Dat lijkt vooralsnog geen punt: er is nu een Nederlands overschot aan stroomopwekking. En CO2-vrije elektriciteit van zonnepanelen, windmolens - maar ook kerncentrales - kan zonodig nog ons land blijven binnenkomen. "We moeten disriminerend optreden tegen CO2", zegt Borren, die steenkoolactiviteiten net zo verwerpelijk vindt als kinderarbeid.

De energiebedrijven met een nieuwe kolencentrale (twee op de Rotterdamse Maasvlakte en eentje in de Groningse Eemshaven) willen hun fabriek openhouden en die zo schoon mogelijk laten draaien. Als ze moeten sluiten, eisen ze financiële compensatie voor hun miljardeninvesteringen.

Besluiten van tien jaar geleden
Borren noemt het 'waanzin' dat Nederland nieuwe kolencentrales heeft geopend. "De hele keten van steenkool deugt niet, van winning tot gebruik. Er zijn slechte arbeidsomstandigheden, mensenrechtenschendingen en negatieve gevolgen voor mens en klimaat. Ze moeten dus gewoon dicht, helemaal nu de kosten van windmolens op de Noordzee snel dalen." Met schone energie loopt Nederland ver achter bij andere Europese landen. Borren wil dat Nederland zich opwerkt naar de top van duurzame landen.

Dat de nieuwe kolencentrales van Engie, RWE en Uniper er zijn, is het gevolg van politieke besluiten tien jaar terug. De verwachting was toen dat Nederland misschien een stroomtekort zou krijgen - het geloof in windmolens en zonnepanelen was gering bij bedrijven en overheid. Energieconcerns kozen voor de bouw van grote kolen- en gascentrales. Die produceren in Nederland nu veruit de meeste elektriciteit.

Plannen om CO2 van kolencentrales onder de grond te pompen worden niet uitgevoerd. Wel verstoken de centrales houtsnippers, die duurzamer zouden moeten zijn dan kolen. Maar ook dit is omstreden, omdat er bomenkap voor nodig is.