Trouw - Meetsysteem kan hoeveelheid smog in Peking bijna niet meer aan

Dichte smog markeerde de overgang naar het nieuwe jaar in de Chinese hoofdstad Peking en de noordelijke provincies van het land. Op nieuwjaarsdag dreigde het maximum op de schaal waarop smog wordt gemeten te worden overschreden.

Meetsysteem kan hoeveelheid smog in Peking bijna niet meer aan

LUCHTVERVUILING Dichte smog markeerde de overgang naar het nieuwe jaar in de Chinese hoofdstad Peking en de noordelijke provincies van het land. Op nieuwjaarsdag dreigde het maximum op de schaal waarop smog wordt gemeten te worden overschreden.

Op die index, de Air Quality Index (AQI), wordt de hoeveelheid fijnstof in de lucht per kubieke meter gemeten. Fijnstof bestaat uit microscopisch kleine deeltjes, die zeer schadelijk zijn voor de gezondheid wanneer ze worden ingeademd. 

Het maximum op die schaal is 500, vele malen hoger dan de hoeveelheid fijnstof in de lucht die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als verantwoord acht. Een AQI boven de 300 wordt als schadelijk voor de gezondheid gezien. De 482 die zondagavond in Peking werd gemeten door de lokale overheid, als zeer gevaarlijk. 

Volgens de ambassade van de Verenigde Staten in de stad, die zijn eigen metingen doet, lag de luchtkwaliteit in Peking zelfs ver boven het maximum van 500 AQI. Vandaag trok de smog even op, maar voor morgen schatten meteorologen dat de sterk vervuilde lucht terugkeert en wederom het meetplafond gaat aanraken. De koude wintermaanden zijn van oudsher een periode waarin smog welig tiert in het noorden van China, doordat de energievraag in die periode omhoogschiet.

De Chinese overheid zei zondagavond dat 62 Chinese steden een code geel, oranje of rood hebben afgekondigd na de jaarwisseling. Peking kondigde maandag een code oranje af; de op een na zwaarste luchtvervuilingwaarschuwing. In december vorig jaar gold nog een code rood in 24 Chinese steden.  

Door die code geel mag zwaar verkeer de weg niet op, zijn tientallen snelwegen afgesloten en bleven honderden vluchten aan de grond. Scholen en fabrieken zijn gesloten, burgers wordt aangeraden binnen te blijven en 'geen inspanning te verrichten'. Degene die wel naar buiten gaat, is genoodzaakt een mondkapje te dragen. Hetzelfde gold in de naburige miljoenenstad Tianjin en de omliggende Hebei provincie.

Giftige waas

De hoge hoeveelheden fijnstof zijn grotendeels te wijten aan steenkool. Ook veel oude auto's met hoge uitstoot spelen een prominente rol in de vervuilde lucht die boven het land hangt.    

Het land voert sinds enkele jaren een 'oorlog tegen luchtvervuiling', zoals China het zelf noem. De decennialange explosieve economische groei in het land, die dreef op zware industrie en steenkool, hebben de Chinese lucht sterk vervuild. Daarom beboet het land bedrijven die uitstootnormen overtreden of toch draaiende blijven ten tijde van een opgelegde productiestop.

Maar voor veel Chinezen is dat niet genoeg. Zij vinden de opgelegde maatregelen niet streng genoeg, of menen dat de naleving ervan niet streng genoeg wordt gecontroleerd en te weinig uithalen. Het leidt tot veel uitingen van ongenoegen op Chinese sociale media, en een aantal maal tot protesten tegen stadsbesturen. 

Volksgezondheid
De gevolgen die de Chinese smog heeft op de volksgezondheid zijn schokkend. Uit een studie door het Beijing's Centre for Disease Control and Prevention komt naar voren dat de gemiddelde achttienjarige inwoner van Beijing liefst 40 procent van zijn leven ziek zal zijn door de smog. Dan gaat het om aandoeningen als hartziekten, kanker en artritis. 

Een voormalig Chinees minister van gezondheid zei vorig jaar dat 350.000 tot 500.000 mensen in China jaarlijks vroegtijdig sterven door luchtvervuiling. Het Duitse Max Planck instituut schat dat 1,4 miljoen mensen in China zijn gestorven aan de gevolgen van schadelijke lucht.

Extreme maatregelen

Een blauwe, smogvrije lucht afdwingen is niet onmogelijk. Dat hebben Chinese lokale overheden en de regerende Communistische Partij in het verleden laten zien. Maar daar kwamen wel extreme maatregelen aan te pas. 

Bijvoorbeeld toen Peking de Olympische Spelen organiseerde in 2008. De Chinese lucht moest stralend zijn, en dus werden zes grote fabrieken in de omgeving van de hoofdstad wekenlang gesloten. 

Of in 2014, toen president Xi Jinping meer dan twintig wereldleiders ontving tijdens een bijeenkomst van de Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC). Er mocht letterlijk geen vuiltje aan de lucht zijn. Het dagelijks leven werd daarom in een radius van tweehonderd kilometer rond de Chinese hoofdstad stilgelegd. Er gold een autoverbod, fabrieken lagen stil en ambtenaren kregen een verplichte vakantie. Zelfs crematoria waren gesloten om de lucht schoon te krijgen.