Trouw - Milieusatelliet Tropomi geeft ongekende blik op vuile lucht

Vrolijk stemmen de beelden van Tropomi niet, maar ze zijn een topprestatie.
Met ongekende nauwkeurigheid zijn hieronder de pluimen te zien die op 7 november vanuit het Ruhrgebied, Brussel, Antwerpen en Rotterdam naar het noorden trokken. De rode pluimen staan voor hoge concentraties stikstofdioxide, en zijn vanaf meer dan achthonderd kilometer hoogte gemeten door Tropomi, een geavanceerd instrument van Nederlandse makelij.

https://www.trouw.nl/groen/milieusatelliet-tropomi-geeft-ongekende-blik-op-vuile-lucht~ab454f16/

Tropomi is de jongste parel in een lange Nederlandse traditie van aardobservatie. Het instrument werd op 13 oktober gelanceerd aan boord van een satelliet van de Europese ruimtevaartorganisatie Esa. Tropomi ziet niet werkelijk rood en geel, maar meet concentraties. Stikstofdioxide in dit geval. Door het licht dat de aarde terugkaatst te vergelijken met direct zonlicht, kan Tropomi de samenstelling van de atmosfeer bepalen. Dat konden eerdere satellieten ook, maar de resolutie van Tropomi is ongeëvenaard. Op de kaart van Nederland hiernaast is op stadsniveau te volgen wat er in de atmosfeer gebeurt.

De grijze gebieden op de afbeelding zijn door het meetinstrument niet ingekleurd, omdat er te veel bewolking hing om de samenstelling van de atmosfeer te bepalen.

Tropomi kijkt niet alleen naar Nederland, maar maakt ieder etmaal een complete wereldkaart. En daarop zijn niet alleen de concentraties stikstofoxiden te zien, maar ook tal van andere vervuilingen.

Koolmonoxide

Op de eerste wereldkaart die het instrument maakte is een dieprode vlek te zien boven het Amazonegebied in Zuid-Amerika. Die duidt op grote hoeveelheden koolmonoxide, in de atmosfeer gebracht door branden ten dienste van ontbossing.

Een andere kaart (eveneens te vinden op tropomi.nl) laat zien hoe boven de Povlakte in Noord-Italië de uitstoot van auto's en kachels tussen de bergketens blijft hangen.

Om die verschillende vervuilingen in kaart te brengen, maakt Tropomi spectra van het zonlicht in 4000 verschillende golflengtes. En dat 450 keer per seconde. Dat betekent dat de satelliet per dag 20 miljoen spectra naar beneden stuurt.

Nederlandse wetenschappers en ingenieurs hebben ruime ervaring in het ontwikkelen en bouwen van instrumenten voor aardobservatie. De jongste voorganger van Tropomi was OMI, het Ozone Monitoring Instrument, dat in 2004 met een Amerikaanse satelliet in de ruimte werd gebracht, eveneens met het doel wereldwijd luchtvervuiling in kaart te brengen. De opdracht Tropomi te bouwen werd acht jaar geleden door ruimtevaartorganisatie Esa toegekend aan vier Nederlandse partijen: Airbus Netherlands, het KNMI en de onderzoeksorganiaties SRON en TNO.