Trouw - Voorkom een caviarace in het klimaatbeleid, houd één koers aan

OPINIE

Ed Nijpels was terecht verontrust dat tijdens de verkiezingscampagne niet gesproken is over klimaat, vindt Colette Alma, directeur van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie. Maar ze roept politici op om wel te focussen. 

https://www.trouw.nl/opinie/voorkom-een-caviarace-in-het-klimaatbeleid-houd-een-koers-aan~a4fabaaa/  

Voorkom een caviarace in het klimaatbeleid, houd één koers aan

OPINIE

Ed Nijpels was terecht verontrust dat tijdens de verkiezingscampagne niet gesproken is over klimaat, vindt Colette Alma, directeur van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie. Maar ze roept politici op om wel te focussen.

Weinig onderwerpen zijn belangrijker dan het klimaatprobleem. Voor de chemische industrie staat het als een paal boven water dat we naar een samenleving moeten waarin CO2-reductie de norm is.

Op de valreep van het verkiezingsreces riep een meerderheid van de Tweede Kamer de regering op het klimaatbeleid te sturen op drie doelen: CO2-reductie, hernieuwbare energie en energiebesparing. De motie staat haaks op het kabinetsbeleid om klimaatbeleid vanaf 2020 te sturen op één doelstelling: CO2-reductie. Meerdere (sub)-doelstellingen geeft de Kamer wellicht een gevoel van zekerheid dat Nederland gaat voldoen aan het akkoord van Parijs. Kennelijk denkt de Kamer dat 'de markt' met alleen een CO2-doelstelling onjuiste keuzes en onvoldoende snelheid maakt.

Het idee van meerdere opgelegde doelstellingen als voorgekookte routes doet denken 'Wie-kent-kwis' in de jaren zeventig. Cavia's konden via obstakels een hokje met de hoogste geldprijs bereiken. Helaas voor de quizwinnaars zochten de cavia's in alle verwarring meestal een veilig heenkomen in een hokje met een schamele geldprijs.

Als de wens van de Kamer in een komend regeerakkoord landt, zullen subdoelstellingen een schamel effect sorteren. Subdoelstellingen passen net zo min in een vrije competitie als cavia's in een loopren. Ze zijn kostenverhogend en werken ketensamenwerking eerder tegen dan in de hand. Zo worden juist vanwege de subdoelstelling op duurzame energie biobased-grondstoffen niet ondersteund voor nieuwe duurzame chemische materialen, maar gaan ze nu alleen het fornuis van de energiecentrales in.

Het gaat hier om de principiële vraag over de maakbaarheid van beleid en samenleving. Gaan we steeds meer subdoelstellingen inzetten om beleid bij te sturen of gaan we in co-creatie van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid inzetten op één bovenliggende doelstelling van CO2-reductie. Met een instrumentarium dat zorgt dat bedrijven investeren in innovatie, zodat zaken die het meeste bijdragen aan de einddoelstelling komen bovendrijven.

Klip en klaar

Voor ondernemers in de chemie is het klip en klaar. Ze zullen ook in de toekomst energie nodig hebben om producten te maken. Ze moeten naar eigen inzicht CO2 reducerende maatregelen kunnen doorvoeren. Dat wil zeggen, in lijn met de specifieke operaties en omstandigheden van de onder-neming. Pas dan zullen de kosten efficiëntste maatregelen genomen kunnen worden en kan maximaal aan de klimaatdoelstellingen worden bijgedragen.

Sturen op CO2 als centrale doelstelling biedt die mogelijkheden. Het sluit meer energie-efficiëntie en meer duurzame energie helemaal niet uit. De kosten van brandstof en grondstof vormen immers het leeuwendeel van de uiteindelijke kostprijs van chemieproducten. Geen ondernemer heeft een politicus nodig om gewezen te worden op het belang van lagere energiekosten ter versterking van de winstgevendheid.

Met dadendrang op de vierkante centimeter schiet de politiek uiteindelijk in haar eigen voet. Grote internationale chemiebedrijven zitten niet te wachten op onnodige lastenverzwaringen in Nederland. Bovendien kan de transitie naar een duurzame economie met behoud van kwaliteit van leven onmogelijk zonder de chemie als leverancier van materialen en oplossingen voor de grote maatschappelijke uitdagingen. Door als overheid en industrie samen doelgericht in te zetten op de transitie naar een duurzame samenleving, werken we écht samen aan een schone en welvarende toekomst van ons land.